آذربایجان شرقی و رویای توسعه متوازن؛
آیا سهم میانه از «اقتصاد دانش بنیان» نادیده گرفته شده!
اخیراÙ خبری از نشست «ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان آذربایجان‌شرقی » در پارک علم و فناوری تبریز منتشر شد که در آن معاون اقتصادی استاندار و مدیران زیست‌بوم نوآوری استان برای بررسی موانع توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان گرد هم آمدند. برگزاری چنین جلساتی برای تقویت پیوند میان صنعت و فناوریح اقدامی مثبت و ضروری است. با این حالح پرسش کلیدی اینجاست که آیا این نگاهÙ توسعه‌محورح تمامی شهرستان‌های استان را به یک اندازه پوشش می‌دهد یا میانهح با ظرفیت‌های عظیم خودح از این قطارÙ پیشرفت بازمانده استح
تجربه‌ای که نیازمند بازنگری است:
در سال Û±Û´Û°Û²ح جمعی از نخبگانح صنعتگران و فعالان شهرستان میانهح گامی راهبردی برای ایجاد «ستاد توسعه اقتصاد و صنایع دانش‌بنیان شهرستان میانه » برداشتند. هدف از این اقدامح ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های بومی با غول‌های صنعتی استان (نظیر ماشین‌سازی تبریزح مجتمع فولاد آذربایجان و صنایع پیشران) بود تا سهم نخبگان شهرستان از زنجیره ارزش استان احیا شود.
«جلسات ستاد در سالهای Û±Û´Û°Û² و Û±Û´Û°Û³ »
جلسه ستاد با کارخانه ماشین سازی تبریز جهت همکاری صنعت گران میانه برای تولید قطعات تخصصی
جلسه ستاد در کارخانه فولاد آذربایجان جهت ایجاد تعامل صنعتگران با صنایع بومی
با این حالح پس از تغییرات در سطح مدیریتی شهرستانح روند فعالیت‌های این ستاد دچار تعلیق شد. در حالی که انتظار می‌رفت این نهاد با تکیه بر اسناد بالادستی و سیاست‌های کلان نظام در حمایت از تولید دانش‌بنیانح مسیر خود را با قوت ادامه دهدح شاهد رکود در این بخش هستیم. تداومÙ این وضعیتح نه تنها باعث هدررفتÙ انرژیÙ نخبگان بومی شدهح بلکه فرصت‌های اشتغال‌زایی که در گروÙ این تعاملات بود را به حالت تعلیق درآورده است.
شکاف دردناک توسعه: حکایت دو زیست‌بوم در یک استان
تحلیل وضعیت فعلیح تصویری از عدم توازن منطقه‌ای را نشان می‌دهد:
مدل موفق بنابح آذرشهر وشبستر: در شهرستان‌هایی نظیر بناب و آذرشهرح پیوند میان فناوری و صنعت به قدری تقویت شده که نه‌تنها نرخ بیکاری به زیر Ûµ درصد رسیدهح بلکه با کمبود نیروی کار مواجه‌اندح تا جایی که برای جذب کارگران متخصصح مشوق‌هایی در نظر گرفته می‌شود. این نتیجه‌ی طبیعیÙ ایجاد اکوسیستمی است که در آن «صنعت‌گر » و «دانش‌بنیان » هم‌زبان شده‌اند.
وضعیت
میانه
زنگ
خطری
برای
مهاجرت
نخبگان
آیا حق میانه با داشتن ظرفیت‌های عظیم فولادی و موقعیت استراتژیکح تماشای پیشرفت دیگران استح سهم این شهرستان از زیست‌بوم فناوری استان به میزانی نیست که با ظرفیت‌های صنعتی آن تناسب داشته باشد. مشکل اصلیح فقدان ظرفیت نیستح بلکه نیاز به «اراده مدیریتی برای تمرکززدایی » از مرکز و احیای ساختارهای موفقی است که پیش‌تر امتحان خود را پس داده بودند.
کلام آخر: مطالبه‌ی ماح توسعه پایدار و متوازن است
اگر هدف از جلسات استانداری و پارک علم و فناوریح نجات اقتصاد و رونق دانش‌بنیان‌هاستح باید نگاه‌ها از مرزهای مرکز استان فراتر برود:
Û±. بازنگری در سیاست‌های ستاد: درخواست نخبگان شهرستانح بررسیÙ دلایلÙ توقف فعالیت‌های ستاد اقتصاد دانش‌بنیان میانه و فراهم‌سازی بستر برای فعالیت مجدد آن است.
Û². الزام به ارتباط میان صنعت و دانشگاه: دستگاه‌های اجرایی شهرستان می‌توانند ارتباط ارگانیک فولاد آذربایجان و سایر صنایع میانه با شرکت‌های فناور را به عنوان یک اولویت کاری تعریف کنند تا نیروی تحصیل‌کرده بومیح به‌جای آوارگی در شهرهای دیگرح به بازوی توسعه‌ی شهر خود تبدیل شود.
امید است مدیریت ارشد استان با نگاهی عدالت‌محورح شرایطی را فراهم کند که تمامی شهرستان‌های آذربایجان‌شرقیح از جمله میانهح سهم عادلانه‌ای از توسعه دانش‌بنیان داشته باشند.