روزنامه شرق: سال Û²Û°Û±Û´ و آخرین‌باری که رح£ی‌گیری برای ح­فظ بشار اسدحŒ رئیس‌جمهوری سوریهحŒ در قدرت برگزار شدحŒ تردیدی درباره پیروزی او وجود نداشتحŒ ولی آن زمانحŒ مخالفانش بسیاری از شهر‌های سوریه از جمله ح­ومه دمشق پایتخت این کشور را تح­ت کنترل خود داشتند و تضمینی درباره آینده اسد به چشم نمی‌خورد.

با گذشت هفت سالحŒ متح­دان بین‌المللی ح­کومت اسد با ورودی جدی‌تر به میدان جنگ داخلی سوریهحŒ ورق را به سود او برگرداندند و اکنون بسیاری از مناطق سوریه تح­ت کنترل ح­کومت اسد است. فردا شهروندان ح­امی اسد برای تکرار نمایشی دموکراتیک دوباره پای صندوق‌های رح£ی خواهند رفت تا مشروعیت مورد نیاز اسد در داخل و خارج سوریه را به او اعطا کنند.

«سعیل الغازی »حŒ مح­قق سوری و همکار «مح¤سسه التح­ریر برای سیاست خاورمیانه »حŒ به گاردین می‌گوید: «ح­ال‌و‌هوا و شرایط سال Û²Û°Û±Û´ کاملا متفاوت بود. آن زمان هنوز این امکان هر‌چند اندک وجود داشت که اسد از قدرت کنار برود. امروز سوری‌ها همچنان در کشورشان هستند و همه ما که کشورمان را ترک کرده‌ایمحŒ می‌دانیم که دیگر سرنگونی نظامی ح­کومت اسد رخ نخواهد داد.

این انتخاباتحŒ هم به‌عنوان سند مشروعیت و پیروزی از سوی ح­کومت سوریه و هم روسیه مورد استفاده قرار خواهد گرفت تا ادعای امن‌بودن این کشور را بیشتر از گذشته مطرح­ کنند و از مهاجران سوری بخواهند تا به کشورشان بازگردند.همچنین این انتخابات عاملی برای اح­یای ح­کومت سوریه در میان کشور‌های عربی و شاید اتح­ادیه عرب باشد ».

سوریه از سال Û±Û¹Û·Û° و پس از آنکه پارلمان و دولت از بسیاری از اختیاراتشان برای تصمیم‌گیری و وفادارانی که در جایگاه‌های مهم قرار داشتند مح­روم شدندحŒ در اختیار خانواده اسد قرار گرفت و ح­زب بعث برای تح­کیم جایگاهحŒ خود را «رهبر جامعه و دولت » خواند. بشار سومین گزینه به‌عنوان جانشین پدرش ح­افظ بود که در سال Û²Û°Û°Û° جان باخت. این چشم‌پزشک با این ادعا که می‌خواهد اصلاح­ات سیاسی واقعی را در کشور انجام دهدحŒ به جانشینی پدرش رسیدح› اما کارنامه Û²Û± سال ریاست‌جمهوری بشار اسدحŒ تفاوت‌های فاح­شی با ادعای اولیه او دارد.

اعتراض‌های خیابانی در جریان بهار عربی در سال Û²Û°Û±Û± با خشونت شدید ح­کومت روبه‌رو و به یک جنگ داخلی پیچیده و ح­ل‌نشدنی تبدیل شد. در روز‌های آغازین قیامحŒ تعداد زیادی از مقام‌های نظامی و ح­زبی در اعتراض به سرکوب شدید معترضانحŒ سمت و جایگاه خود را ترک کردند. همان‌طور که میزان مخالفت با ح­کومت در جامعه سوریه افزایش می‌یافتحŒ مخالفان جسورانه خواستار تح­ریم انتخابات پارلمانی سال Û²Û°Û±Û³ شدند. در انتخابات ریاست‌جمهوری سال Û²Û°Û±Û´ و در میانه جنگ داخلیحŒ ح­کومت اسد برای اولین‌بار اجازه انتخابات چند‌حزبی را دادح› اما موضع‌گیری دیگر اح­زاب نشان داد این اقدام در واقع فریب افکار عمومی است. اسد در این رح£ی‌گیری نزدیک به Û¹Û° درصد آرا را کسب کرد و این نتیجه غیرمنتظره نبودح› چرا‌که یکی از نامزد‌های به‌ظاهر مخالف اسدحŒ به رح£ی‌دهندگان گفته بود به اسد رح£ی دهند تا او همچنان در قدرت بماند.

رقبای ح­امی اسد

مبارزات انتخاباتی امسال هم پس از آنکه یک هفته پیش دادگاه عالی قانون اساسی سوریه سه نامزد از ÛµÛ± نامزد را تح£یید کردحŒ آغاز شدح› «عبدالله سلوم عبدالله »حŒ عضو سابق مرجع قانون‌گذاری سوریهحŒ «مح­مود اح­مد ماری » که یکی از فرستادگان سوریه در مذاکرات صلح­ تح­ت ح­مایت سازمان ملل در ژنو بود و بشار اسد.

در‌حالی‌که تردیدی نیست اسد در چهارمین رح£ی‌گیری بدون رقیب از سال Û²Û°Û°Û° تاکنون هم پیروز می‌شود و برای یک دوره هفت‌ساله دیگر قدرت را در سوریه در دست خواهد داشتحŒ با‌این‌حالحŒ هر سه نامزد متعهد شده‌اند اقتصاد سوریه را ترمیم کنندح› اقتصادی که سال گذشته تح­ت فشار جنگ داخلیحŒ تح­ریم‌ها و همه‌گیری ویروس کرونا فروپاشید و در کنار آنحŒ پنج میلیون پناهنده سوری هم به کشور بازگشتند. عبدالله همچنین وعده‌ای جسورانه داده تا با فساد که در سوریه سیستماتیک و نهادینه شده استحŒ مقابله کند. مانند انتخابات گذشته این بار هم هر دو نامزد رقیب اسد اعلام کرده‌اند از او ح­مایت می‌کنند. ح­کومت سوریه در اوایل ماه جاری میلادی فرمان عفو برای بیش از Û´Û°Û° کارمند دولتحŒ قضاتحŒ وکلاحŒ روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی بازداشت‌شده را صادر کرد. این اقدام از نگاه مخالفان که سال‌هاست به دنبال بستگان خود در زندان‌های سوریه می‌گردند و از سرنوشت آن‌ها بی‌اطلاع هستندحŒ نمایش دموکراتیک ح­کومت در جهت عادی‌سازی اتفاق‌های داخلی سوریه است تا مردم به رح£ی‌دادن تشویق شوند.

«ساعد ایدو »حŒ از مهاجران سوریه که در گازیانتپ ترکیه زندگی می‌کندحŒ می‌گوید: «برادرم در سال Û²Û°Û±Û³ ناپدید شد. ما هنوز ح­تی نمی‌دانیم او زنده است یا مرده. تمام آنچه به نام انتخابات ریاست‌جمهوری در سوریه انجام می‌شودحŒ نمایشی برای عادی‌سازی و سفیدنمایی است. آن‌ها همیشه مردم را مجبور به اثبات وفاداری کرده‌اند. شرکت در راهپیمایی‌هاحŒ تکان‌دادن بنر‌ها و ح­ضور گسترده برای رح£ی‌دادن. همچنین برای نسل جدید هم فرصتی برای ایجاد اح­ساس تعلق به جامعه و ملیت مهیا می‌شود ».

اما سوری‌های مخالف بشار اسد ح­اضر به شرکت در این رح£ی‌گیری برای تح£یید و تمدید ریاست‌جمهوری اسد نیستند و رح£ی‌گیری چهارشنبه را تح­ریم کرده‌اند. «عماد » یکی از این تح­ریم‌کنندگان استح› فارغ التح­صیل رشته مهندسی که در پاسخ به سح¤ال خبرنگار تلگراف درباره انتخابات ریاست‌جمهوری سوریه می‌گوید: «من پول کمی برای سفر دارمحŒ اما باید بروم. در این کشور دیگر چیزی برای من وجود ندارد. وضعیت اقتصادی روز‌به‌روز بدتر می‌شودح› سقوط ارزحŒ فساد فزاینده و تح­ریم‌های سخت. فقط تعداد کمی از مردم در اینجا خوشح­ال هستند. کشور فقط برای ثروتمندان است. باید پول زیادی به قاچاقچیان بدهیم تا ما را به ترکیه و سپس اروپا ببرندح› اما چاره دیگری نیست. ح­داقل‌های زندگی عادی در سوریه وجود ندارد و خانواده‌ام هم به من وابسته هستند تا آینده آن‌ها را تضمین کنم ».

عقب‌نشینی بزرگ

سوریه اکنون وضعیت خود را به عنوان قدرت مهم منطقه‌ای از دست داده و به‌شدت وابسته به روسیه و گروه‌های نظامی از جمله جنبش ح­زب‌الله لبنان است. در این میان باید دید آیا کشور‌های غربی به رهبری واشنگتن با لغو تح­ریم‌هایی که اقتصاد سوریه را فلج کرده استحŒ مسیر خود را به سمت پایان تنش با دمشق سوق می‌دهند یا خیر. با‌این‌حال بعید است آن‌ها بدون توافق صلح­ بین‌المللی و عقب‌نشینی‌های اسد به سوریه امتیاز بدهند.

علاوه بر اینحŒ رح£ی‌گیری فردا موقعیت کمیته تح­ت ح­مایت سازمان ملل را که در اواخر سال Û²Û°Û±Û¹ برای تهیه پیش‌نویس قانون اساسی جدید سوریه پیش از انتخابات تشکیل شده استحŒ تضعیف می‌کند. نمایندگان ح­کومت سوریهحŒ مخالفان و گروه‌های جامعه مدنی نتوانستند توافق‌نامه‌ای را قبل از رح£ی‌گیری امضا کنند و مذاکرات به بن‌بست رسیده است. به گفته «ساموئل رامانی »حŒ کارشناس سوریهحŒ «این انتخابات یک عقب‌گرد بزرگ برای روند تغییر قانون اساسی خواهد بود. این امر به جامعه بین‌المللی نشان خواهد داد که دستیابی به یک توافق سیاسی در سوریه دشوار است ».