رتبه‌بندی معلمان و چالش‌های آن از جمله موضوعات محوری در دستگاه تعلیم و تربیت بوده و آموزش و پرورش و قشر معلم را درگیر خود کرده است.

به گزارش قافلان سسی، ریحانه پوربخشی از فعالین جنبش دانشجویی دانشگاه فرهنگیان تبریز و معلم یکی از مدارس، در گفتگوی تخصصی با تبریزبیدار زیر و بم موضوع را بررسی‌ کرده است.

مشروح گفتگو به شرح زیر می‌باشد:

مراحل استقراری و استحقاقی

تبریزبیدار: تعریف نظام رتبه بندی چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟

پوربخشی: نظام رتبه بندی بعد از ۱۷ سال بالاخره تصویب شد و با هدف افزایش کیفیت و بهره وری معلمان طراحی شده بود که متاسفانه فرایند اجرای آن را به قدری پیچیده کردند که باعث تضعیف اعتماد عمومی معلمان شد. اجرای فرایند رتبه بندی در قالب دو مرحله شکل می‌گیرد؛ مرحله استقراری و مرحله استحقاقی. مرحله استقراری شامل این می‌شود که تمامی معلمان بدون استثناء شامل رتبه یک خواهند شد و امتیاز و فوق العاده ویژه رتبه یک برای همه معلمان پرداخت خواهد شد. اما بعد از مرحله یک، وارد مرحله استحقاقی می‌شویم؛ یعنی معلمان با توجه به پارامتر ها، هرچقدر امتیازشان بیشتر باشد، به همان نسبت فوق العاده ویژه بیشتری دریافت خواهند کرد. مسئله ای که وجود دارد این است که مرحله استقراری با وجود کش و قوس‌های فراوان تا حدودی پرداخت شد اما از این طرف سازمان برنامه و بودجه اعلام‌کرد به دلیل کمبود منابع مالی، امکان پرداخت فوق العاده ویژه استحقاقی را ندارد. یعنی حتی اگر معلمی شامل رتبه ۴ یا ۵ هم باشد (هر رتبه ای به غیر از رتبه یک)، سازمان بودجه توان پرداخت فوق العاده ویژه آنها را ندارد. معلم‌ها هزینه اختلاف و‌کشمکش بین این دو سازمان (وزارت آموزش و پرورش و سازمان برنامه و بودجه) را پرداخت می‌کنند! به هرحال حقوق معلمان و معوقه اسفندماه نیز با تاخیر فراوان پرداخت شد اما نارضایتی عمومی معلمان را در پی داشت.

تلخی کام معلمان با سندسازی

تبریزبیدار: ایرادات وارد بر نظام رتبه بندی از نظر شما چیست؟

پوربخشی: انتقادات بسیاری بر نوع اجرای رتبه بندی وارد است و این نقایص در اجرا باعث شد تا شاهد سلسله اتفاقاتی باشیم که کام معلمان را تلخ تر کند. رتبه بندی موضوع حائز اهمیتی است که با وجود انتقادداتی که از حوزه‌های مختلف بر آن وارد است روزنه امیدی در آموزش و پرورش است که با هدف افزایش کیفیت و بهره وری و نیز انگیزه بخشی معلمان به تصویب رسید؛ اما با وجود تاکید وزارت آموزش و پرورش بر واریز فوق العاده ویژه رتبه بندی معلمان، سازمان برنامه و بودجه با تاکید بر نبود منابع مالی کافی در تامین این هزینه با پرداخت نکردن فوق العاده و نیز حقوق به موقع اسفند ماه معلمان، شان و منزلت اجتماعی معلمان را لگدمال کرد. حتی اگر رتبه بندی اکنون با رعایت تمام جزئیات اجرا شود، تقریبا درصد زیادی از معلمان از آن ناراضی هستند و بنظر می‌رسد رتبه بندی دیگر ساز و کار مناسبی برای ارتقای معلمین نمی‌باشد؛ چرا که روی آوردن برخی معلمان به محافل جعل مدارک شرکت در کارگاه و دوره ها، نویسندگان مقالات و کتاب‌ها و …. موجبات ناامیدی عمومی معلمان معتمد به این طرح و فرایند اجرایی سازی آن شد. معلمی که شاید صلاحیت لازم را نداشت ولی مدارک قابل استنادی برای بارگذاری جمع کرده بود، از دیگر معلمانی که حقشان بود رتبه بالاتر بگیرند جلو‌ زد!

وعده‌های توخالی

تبریزبیدار: به نظر شما نارضایتی معلمان بیشتر از کدام جنبه‌های نظام رتبه بندی است؟

پوربخشی: به نظر بنده از دیگر دلایل نارضایتی معلمان از طرح رتبه بندی می‌توان به وعده‌های توخالی چندین ساله مسئولین نظام تعلیم و تربیت اشاره کرد، با وجودسر تیترهای مهم خبری در رسانه و شبکه‌های اجتماعی مبنی بر تصویب ،تایید و اجرا رتبه بندی و صحبت مجالس و محافل دوستانه و خانوادگی و…متاسفانه معلمان تا به این لحظه شاهد اندک ثمره ای از رتبه بندی نبوده اند.

دولت برای همیشه این طرح نافرجام را تعیین تکلیف کند

تبریزبیدار: روش مناسب از نظر شما برای جلوگیری از این نزاع‌های درون سازمانی و حفظ شانیت معلمان چیست؟

پوربخشی: آب که از سر گذشت چه یک وجب چه صد وجب! رتبه بندی با فراز و نشیب‌های زیادی که داشت معلمان را به نقطه ای رساند که اکثر معلمان بیخیال خیر و برکات حاصل از این طرح شده اند و بهتر است دولت برای همیشه تکلیف این طرح نافرجام را هر چه زودتر مشخص کند و برای همیشه یا دفتر این طرحنامه را بسته و یا در کارنامه اقداماتش برای اولین بار اجرای این طرح را به ثبت رساند و بیشتر از موجباب ناراحتی و تکدر خاطر معلمان نشوند.

تبریزبیدار: سوالات ما تمام شد، اگر‌خودتان نکته خاصی دارید، بفرمایید.

پوربخشی: در پایان باید عرض کنم که صبر و شکیبایی و عزت نفس ما معلمان اجازه نمی‌دهد که رسالت خود را با اعتراض به فرایند اجرایی رتبه بندی در ترازوی معامله قرار دهیم و اقدامات خود را قابل سنجش با حقوق کنیم اما انتظار می‌رود مسئولین در حمایت از تعلیم و تربیت و قشر زحمت کش معلم پیگیر مطالبه معلمان در خصوص رتبه بندی باشند و بیش از این اجازه ندهند معلمان قربانی نزاع و کشمکش‌های درون سازمانی( آ.پ و سازمان برنامه و بودجه) شوند.

گفتگو از نگار رشیدی