جزییات حمله خونین خرس وحشی به 2 زن و یک مرد
مادر ترکمنچایی خودش را فدای پسرش کرد
به گزارش قافلان سسی به نقل از رکناح فاطمه میخواست طبق معمول فرزندش را به مدرسه ببرد. مدرسه در سربالایی و ابتدای ورودی روستای «یالقوز آغاج » قرار گرفته است.
ساعت حوالی Û¹ صبح بود که از کنار باغهای سیب گذشتندح همان وقت بود که با خرس روبهرو شدندح فاطمه خطر را درک کردح فرزندش را بهسمتی دیگر هل داد و خودش پشت به خرس روی زمین افتاد. گرچه سروصدا باعث شد بقیه بهکمک فاطمه بیایندح اما تا رسیدن کمکح هم بدنش کوفته شد و هم پنجهÙ خرس جراحتهایی به بدنش وارد کرد.
یکشنبه Û³Û° مهر خبری توسط خبرگزاریها منتشر شد که چندان مورد توجه قرار نگرفت «گزارش واصله از پاسگاه نیروی انتظامی ترکمانچای مبنیبر حملهÙ خرس قهوهای مهاجم به 3 نفر شامل Û² زن و یک مرد از اهالی روستای یالقوزآغاج از توابع بخش ترکمانچای این شهرستان در دامنههای بزقوشح مح£موران یگان حفاظت محیط زیست میانه سریع مجروحان را به بیمارستان برکت این شهرستان انتقال داده و اکنون تحت مداوا و درمان هستند. » این خبرح آخرین خبرهای مرتبط با نزدیک شدن خرس به سکونتگاههای انسانی و روستاها نیستح به گفتهÙ اشعریون کمبود غذا در آینده این تعارضها را افزایش خواهد داد.
«ساعت Û¹ میخواستم بچهام را مدرسه ببریمح مدرسه سربالایی روستا است. خرس یکباره آمد و به من حمله کرد. برای اینکه بچهام آسیب نبیند هلش دادمح خرس به من حمله کرد. بچهام پشت خرس بود و آسیبی ندید. » آن حوالی باغهای سیب زیاد استح پاسخ «فاطمه سلطانی » که بهتازگی از بیمارستان ترخیص شدهح به این پرسش آری است. محصول این باغها به گفتهÙ او سیب و گردو است. البته کسانی هم در روستا هستند که زنبورداری میکنند. «در باغها قبلاÙ خرس دیده بودندح برادر من بالای روستا باغ دارد و خرس کندوهایش را خراب کردهح ولی اینکه به انسان حمله کند تا به حال اتفاق نیفتاده بود. »
به گفتهÙ فاطمه اهالی از این صحبت میکنند که خرس بچه داشتهح اما در روستای دیگر آنها را کشتهاندح همین باعث شده که خرس به انسانها حمله کند. او در این باره که چطور دو نفر دیگر هم در یالقوزآغاج زخمی شدهاندح از تعقیب و گریز اهالی و این گونه میگوید: «مردم میخواستند خرس را فراری دهندح او هم در میان روستا میدوید که به یک زن که جلوی در خانهشان بودح حمله کرد و بعد از آن سراغ پیرمردی در روستا رفت. زندایی من سنگ برداشت و داد زد و فراریاش داد. »
شبها بهتنهایی از خانه خارج نشوید
«حسن سلطانی »ح دهیار روستای یالقوزآغاج از این صحبت میکند که به اهالی در نحوهÙ مواجهه با خرس آموزش داده شده است. «ما به مردم گفتهایم که به محلهای خلوت نروندح یا شب تنها بیرون نباشند تا اینکه خرس از محل دور شود. همچنین از آنها خواستهایم که بهمحض مشاهدهÙ حیوان به محیط زیست خبر دهند. »
به گفتهÙ او تنها تفنگ جنگی میتواند خرس را بکشدح وگرنه حیوان زخمی و عصبانی میشود که خطرناک است. «از محیط زیست به ما گفتند که این خرس بچهاش کشته شدهح برای همین عصبانی است. البته اینکه در کدام روستا این اتفاق افتادهح اطلاعی نداریم. »
سلطانی دربارهÙ اتفاقی که روز Û³Û° مهر برای خواهرزادهاش افتاده میگوید: «خواهر من بچهاش را مدرسه میبرد. ما از دوربینها دیدیم که خرس پنهان شده و بهمحض نزدیک شدن آنها به مدرسه به خواهرم و فرزندش حمله کرده است. »
دهیار روستای یالقوزآغاج هم این گفتهÙ فاطمه سلطانی دربارهÙ تردد گونهÙ خرس در باغهای روستا را تح£یید میکند. پاییز هم فصل رسیدن سیب و باغها پر از میوه است. «دور و بر مدرسه پر از باغ است. البته ما در روستا دیگر ضایعات سیب را زمین نمیریزیم. برخی اهالی آن را برای دام استفاده میکنند و بقیه آن را به متقاضیان در ترکمنچای میفروشند. »
او در این باره که پسماند روستا کجا دپو میشودح توضیح میدهد: «زبالهها را در محلی که یک کیلومتر دور از روستا و پشت گورستان استح دپو میکنیم. این محل فنسکشی شده و از محل باغها و مدرسه فاصله دارد. »
افسانهای بهنام انتقامجویی خرس
«اشکان اشعریون » سالهاست دربارهÙ خرس قهوهای در ایران کار میدانی انجام میدهد. او انتقامگیری خرس بهواسطهÙ کشتن تولهها را یک افسانه و بهدور از واقعیت میداند. «پاییز فصل پرخوری خرس است و این گونه نیاز دارد بافت چربی خود را اضافه کند. بنابراینح بهسمت منابع غذایی میرود تا بتوان نیاز خود را برآورده کند. باید بررسی شود که میزان غذای طبیعی در دسترس خرسح بارندگی و⦠در این منطقه چطور است. کاهش بارندگی بهمعنای کاهش میزان غذاست. علاوهبرآنح باید معیشت روستا مشخص شودح اینکه دامداریح کشاورزی یا زنبورداری هرکدام چقدر از منابع مالی خانواده را تح£مین میکند. »
در سالهای گذشتهح در بخشهایی از استان هرمزگان تعارض بین پلنگ و دامداران وجود داشتح اما «مرتضی آریانژاد »ح یکی از فعالان حفاظت حیاتوحش در این استان توانست بخشی از این تعارض را با نصب چراغهایی پر نور که با نور آفتاب شارژ میشدند و با حرکت حیوانات یا انسانها در مقابل آنها روشن میشدندح حل کند. بااینحالح اشعریون استفاده از چنین گزینهای را برای کاهش تعارض خرس قهوهای منتفی میداند. «برای خرسح روشن شدن چراغ و⦠اهمیتی ندارد و حتی با وجود حضور انسانح خرس به منابع غذا نزدیک میشود. »
«علیرضا محمدی »ح استاد دانشگاه جیرفتح برای رسالهÙ دکتری خود دربارهÙ تعارض گرگ و جامعهÙ انسانی در همدان تحقیق کرده است. به گفتهÙ این پژوهشگر دپوی نادرست زباله باعث شده بود شاهد پرسنهزنی گرگها در مراکز پسماند روستاهای همدان باشیم که در مواردی به حمله به انسان نیز منجر میشد. به گفتهÙ اشعریونح این گزاره دربارهÙ خرس هم صادق است. «اشتباهاتی که در زمینهÙ دپوی زباله داریمح بهعلاوهÙ شرایط اقلیمی و کاهش بارشح باعث نزدیکی خرسها میشود. آنها به جامعهÙ انسانی نزدیک میشوند و در نهایت تعارض و حمله را در مناطق شاهدیم. »
او موضوع آموزش را در کاهش تعارض مهم میداندح اینکه افراد ساکن در حاشیهÙ زیستگاههای خرس بدانند بهمحض دیدن خرس چه رفتاری انجام دهند. بسیاری مطلع نیستند که تصمیم اول خرس حمله به انسان نیست و در اغلب موارد فرار میکندح یا اینکه بینایی و شنوایی این گونه ضعیف استح اما بویایی قویای دارد. «زمانی که در یک روستا حمله خرس به اهالی اتفاق میافتدح باید در روستاهای اطراف اعلام خطر شود. این کاری است که در آمریکا و کانادا معمول استح حتی در مدارس به دانشآموزان شیوهÙ حفاظت در برابر خرس آموزش داده میشود. »
به گفتهÙ اشعریون انسان گونهای است که قابلیت یادگیری دارد. به این معناح اگر نمیتوانیم به بقیهÙ گونهها آموزش دهیمح لااقل دربارهÙ انسان این کار را انجام دهیم تا تعارض حداقلی شود. او در همین زمینه در حال آموزش جامعهÙ محلی برخی روستاهای مازندران است. «در فصل چیدن میوهح بسیاری از میوهها دورریز هستند و در یک محل کپه میشوند. همین موضوع ورود خرس به باغها را بهدنبال دارد. اگر این دپو در محلهایی خارج از روستا باشدح عملاÙ حضور خرس هم حداقلی میشود. »
خرسی که وارد روستای یالقوزآغاج شده کجاستح پاسخ این سح¤ال برای هیچکس مشخص نیست. «آیا کسی دنبال این خرس رفتهح تحقیقاتی در روستا انجام شدهح به روستاهای اطراف در این باره آموزش داده شدهح اینها پرسشهایی است که باید بپرسیم و دربارهÙ سازماندهی و نگارش دستورالعمل زمان بیشتری اختصاص دهیم. »
تغییراقلیم افزایش تعارض حیاتوحش و انسان را در روستاهای ایران بهدنبال داشته است. «فصل سرما کوتاه شده و خرس نمیتواند رفتار طبیعیاش را انجام دهد. از سوی دیگراز سوی دیگر این گونه غذایش را هم در طبیعت پیدا نمیکندح بنابراین یکی از انتخابهایش روستاست. »
تعارض میان انسان و دام تنها محدود به آذربایجانشرقی و روستای یالقوزآغاج نیست. گسترهÙ وسیع زیستگاه این گونه احتمال چنین برخوردهایی را افزایش داده است. همین روزها خبری از روستای «مجن » در شهر شاهرود منتشر شدح خبری که در آن از تلف شدن دو خرس حکایت داشت. یک خرس نر و یک ماده در باغهای روستا بهشدت زخمی و درنهایت تلف شدند. در غیاب آموزش برای نحوهÙ مواجهه با خرسح فقدان فنسکشی و جانمایی نامناسب کندوهای زنبورعسلح در آینده خبرهای بیشتری در این زمینه خواهیم خواند. مگر آنکه سازمانهای مرتبطح عزمی جدی برای حفظ این گونه از یکسو و سرمایه و دسترنج جامعهÙ محلی از سوی دیگر نشان دهند.