سلام دوستان

،امروز 3 خرداد سال روز آزادسازی خرمشهر در دوران دفاع مقدس بود به دلیل اینکه خود ستایی نشود قصد مزاحمت نداشتم ولی با اصرار جمعی از دوستان جهت اگاهی  نسل  وجوانان بعد ان دوران سخت از نحوه ازاد سازی خرمشهر  اینجانب افتخار داشتم که به عنوان شخصی از فاتحان خرمشهر که در مرکز حفظ اثار دفاع مقدس به ثبت رسیده حقایق وناگفته هایی از جعبه سیاه جنگ بویژه آزاد سازی خرمشهر را تا انجایی که ذهنم یاری می‌کند برایتان بازگو کنم .

جوانان امروز ما باید این را بدانند که جمهوری اسلامی ایران با توجه به توان و امکانات در دوران دفاع مقدس هر سال توان یک عملیات بزرگ و چند عملیات کوچک و ایزایی را داشت.

به عنوان نیروهای اذربایجان قبل از تشکیل تیپ ولشکر عاشورا در قالب تیپ نجف اشرف با نیروهای اصفهان به طور مشترک در قالب تیپ نجف اشرف که ان زمان اقا مهدی باکری نیز قایم مقام تیپ نجف اشرف بود ،بطور مشترک می‌جنگیدیم .

با این مقدمه کوتاه به عرض برسانم در اوایل فروردین سال 1361 بود یک عملیات بزرگ بنام فتح المبین با رمز یا زهرا(س) انجام داده بودیم و افتخار حضور در ان عملیات را نیز داشتم در عملیات پیروزمندانه علاوه بر تلفات سنگین به دشمن عراقی برای اولین بار بیش از 20000  اسیر از دشمن گرفته شد که در موقع مناسب عظمت وچگونگی این عملیات را شرح خواهم داد، ولی الان به مناسبت 3 خرداد بیشتر عملیات بیت المقدس که منجر به ازاد سازی خرمشهر گردید را برایتان می‌نویسم .

این عملیات غرورآفرین که امام خمینی عزیز در دیدار رزمندگان و فرماندهان فاتح خرمشهر فرمودند: "خرمشهر را خدا ازاد کرد و من دست بازوی رزمندگان  اسلام را می‌بوسم"

عملیات بیت المقدس در جنوب کشور در استان خوزستان در غرب رود کارون با رمز یا علی ابن طالب (ع) در 10 اردیبهشت سال 1361 شروع و تا 3 خرداد 1361 به مدت 24 روز طول کشید تا شهرهای خرمشهر و هویزه و جاده اهواز خرمشهر و خارج کردن شهرهای اهواز ،حمیدیه و سوسنگرد و جاده اهواز ابادان از برد توپخانه دشمن ادامه پیدا کرد ،تامین مرز بین الملی و منطقه ازاد شده در این عملیات از دست دشمن 5038 کیلومتر مربع بود.

عراق با تداوم اشغال خرمشهر می‌کوشید اخرین ومهمترین اهرم فشار خود را برای واداشتن ایران به شرکت ازموضع ضعف در مذاکرات صلح حفظ کند. متقابلا ازاد سازی این شهر می‌توانست نماد تحمیل اراده جمهو ی اسلامی ایران بر متجاوز اثبات برتری اش در جنگ باشد .

با توجه به اهمیت این منطقه در تعیین سرنوشت جنگ عملیات بیت المقدس را سپاه وارتش طراحی و اجرا کردند ،این عملیات ترکیبی از عملیات اصلی وپشتیبانی بود.

عملیات پشتیبانی را یک قرارگاه به نام فجر مرکب از یگانهای سپاه و ارتش که از عملیات فتح المبین در منطقه مانده بود ،در فکه انجام داد  و ضمن عقب راندن دشمن به سمت مرز حدود 2000 اسیر گرفت.

این قرارگاه در آخرین مرحله از عملیات اصلی نیز بکار گرفته شد اما در منطقه عملیات اصلی در مرحله اول جاده اصلی  اهواز خرمشهر از کیلومتر 68 تا 103 تصرف وتثبیت گردید و کلیه رخنه‌ها ترمیم شد.

در مرحله دوم ضمن آزاد سازی مسافت بیشتری از این جاده پیش روی به سمت مرز در محدوده  ایستگاه حسینیه اغاز شد و با این پیش روی مرکز ثقل قوای دشمن به دست نیروهای خودی افتاد که بر اثر آن عراق از سویی عقبه لشکر‌های خود در جوفیر در معرض تهدید می‌دید و از سوی دیگر در مورد حفظ دومین شهر بزرگ بصره احساس نگرانی می‌کرد.

ضمن آنکه با رسیدن نیروها به مرز تامین عقبه نیروهای دشمن در خرمشهر نیز به خطر افتاد، از این رو عراق هراسان از تکرار عملیات فتح المبین از منطقه وسیعی شامل پادگان حمید ،هویزه و جوفیر عقب نشینی کرد و دو لشکر خود را عقب کشید تا انها را از انهدام برهاند و در عین حال برای پدافند بصره از آنها استفاده کند.

در مرحله سوم تهاجم برای آزادی خرمشهر اغاز شد، اما هوشیاری و تمرکز نیروهای دشمن در خطوط پدافندی موجب شد ماموریت نیروهای خودی به انجام نرسد.

در مرحله چهارم که قرارگاه فجر نیز در کنار سه قرارگاه قدس، فتح و نصر وارد عملیات شده بود، انسداد جاده خرمشهر و تامین نهر عرایض وپل نو موجب گردید که نیروهای عراقی تسلیم شوند و درنتیجه بعد از 24 روز جنگ جانانه و گاهی تن به تن و گاهی تن به تانگ در ساعت 11 صبح 3 خرداد سال 1361 خرمشهر آزاد شد.

در این عملیات تاریخی اغلب اهداف موردنظر تحقق یافت واز جمله 180 کیلومتر از خطوط مرزی تامین گردید و هر چند بخشی از شلمچه وطاءیه در اشغال دشمن باقی ماند و در این عملیات استعداد قوای دشمن حدودا 150 هزار نفر بود که 8 لشکر و 12 تیپ مستقل عراق از 50 الی 80 درصد متلاشی شد و 20 فروند هواپیمای جنگی وهلیکوپتر حدود 30 قبضه توپ سنگین و 150 تانک دشمن منهدم و حدود 30 قبضه توپ سنگین و50 دستگاه تانک و نفربر و مقدار بیشمار سلاح جنگی وخوردو نظامی و16000 کشته ومجروح واز همه مهمتر  19000 نفر اسیر گرفته شد

خوب است دوستان وجوانان عزیز این را بدانند .در طول ۸ سال دفاع مقدس جمعا حدود ۷۳ هزار نفر اسیر از ۲۰ کشور  مختلف در عراق گرفته شده بود که آن دوران بنا به دستور  وحمایت‌های مستقیم امریکا ومتحدانش به یاری کمک عراق امده بودند وحدود ۵۵ درصد اسرای جنگ تحمیلی را در این دو عملیات یعنی فتح المبین و بیت المقدس همان ازاد سازی خرمشهر گرفته شده بود .

جمع اسرای این دوعملیات بیش از ۴۰ هزار نفر سیاه و سفید از نژاد ها و کشورهای مختلف بود ،از معجزه‌های این عملیات فقط به دو مورد ان اشاره می‌شود؛ صدام لعنت اله علیه گفته بود :اگر رزمندگان ایران بتوانند خرمشهر را  آزاد کنند ،من کلید دومین شهر بزرگ عراق ( بصره ) را دو دستی تقدیم رزمندگان اسلام می‌کنم.

تمام فرماندهان عراقی که بعد از آزاد سازی خرمشهر سالم مانده بودند اکثرا به دلیل عدم توانایی در حفظ خرمشهر توسط صدام اعدام شدند.

دومین معجزه هم در این عملیات بعد از پایان عملیات و جنگ تن به تن در ازاد سازی خرمشهر ۱۹۰۰۰ هزار اسیر جنگی را تفکیک وخلع سلاح، حفظ ونگهداری، پذیرایی ،نقل و انتقال، تامین ،ترابری و محل اسکان آنها یک داستان  مفصل است که در وقت مناسب وفرصت دیگر اگر عمری باقی ماند به ان نیز می‌پردازم .

در آخر  به یک سوال مهم جوانان و نسل امروز که چرا جنگ را بعد از ازاد سازی خرمشهر ادامه دادید ؟ و یا  چرا جنگ را همانجا خاتمه ندادید؟ پاسخ می‌دهم

دوستان به طور خلاصه به صورت علمی وفنی مهندسی ونظامی  به ۹ دلیل  برای ادامه جنگ  پس از ازاد سازی خرمشهر اشاره می‌کنم که نسل‌های امروزی و ایندگان بدانند و در تاریخ ثبت شود.

سالها بعد از عملیات بزرگ آزادسازی خرمشهر این پرسش در تاریخ حوزه دفاع مقدس پیش آمد که آیا امکان نداشت جنگ تحمیلی در مدت زمان کوتاه تری خاتمه یابد .

به عبارت دیگر در بعضی از زمان‌ها که موازنه نظامی وسیاسی به نفع ایران بود ،چرا دولت ایران اقدام به پایان دادن جنگ نکرد ؟

اگر صلح را مجموعه ای از اتش بس وعقب نشینی و تعیین متجاوز و تامین خسارت‌های وارده وچند عامل دیگر بدانیم، باید بگوییم که در آن زمان (پس از فتح خرمشهر) هیچ گونه پیشنهاد صلح از طرف هیج کس ارایه نشد و شورای امنیت و دیگران تنها (اتش بس) و در واقع حالت نه جنگ و نه صلح را توصیه می‌کردند و در آن زمان طرحی که متضمن صلح واقعی باشد و شناسایی متجاوز و پرداخت غرامت را نیز شامل شده و تضمین برای عدم تعرض مجدد داشته باشد وجود نداشت و پیشنهاد‌های ارایه شده تنها در حد اتش بس و مذاکره طرفین بود .

این امر با توجه به پشتیبانی یک طرفه و اشکار دولت‌های بزرگ و نهادهای بین المللی از عراق هیچ گاه نمی‌توانست شرایط ایران را برای یک صلح واقعی وپایدار و شرافتمندانه محقق سازد و به این ترتیب ایران دلایل منطقی وعقلانی برای ادامه جنگ داشت .

ذیلا دلایل ادامه جنگ خدمتتان ارائه می‌شود  :

۱ .شرایط ایران برای صلح ( شناسایی وتنبیه متجاوز وپرداخت غرامت از سوی عراق

۲ .مرزهای ایران تامین نداشت و نقاطی در شلمچه. ،طلائیه فکه و قصر شیرین در اشغال عراق بود ونیز شهرهای سومار ، نفت شهر و مهران عملا در اشغال دشمن بودند و امکان ازاد سازی این نقاط از راه مذکور غیر معقول به نظر می‌رسید  وراهی جز ادامه جنگ وجود نداشت

۳ .درحالی که نیروهای خودی پیروزی‌های زیادی کسب می‌کردند  و توقف جنگ چانه زنی در پشت میزهای مذاکره برای آزاد سازی نقاط مرزی ازاد شده صحیح نبود .

۴ .شهرهای ازاد شده همچون خرمشهر به علت حضور دشمن در شلمچه همچنان در تهدید بود .

۵ .توانایی کمی ارتش عراق ترمیم شده وبا کمک‌های همه جانبه دولت‌های بزرگ افزایش هم یافته بود .

۶ .تنها چیزی که ارتش عراق از دست داده بود ‌.روحیه بود .که با توجه به روحیه فرماندهی ان ( شخص صدام ) این مسئله نیز پس از مدتی قابل ترمیم بود .

۷ .در حالی که نیروهای جمهوری اسلامی در نوار پیروزی قرار داشتند ،اتش بس و صلح ناپایدار در هنگام قدرت و دادن فرصت مجدد به عراق زیان هایی به بار می‌اورد ،اگر آان روز جنگ متوقف می‌شد و تجربه ای چون مذاکرات سوریه و اسرائیل برسر ارتفاعات جولان فراروی ما قرار می‌گرفت و ما ناچار می‌شدیم بر سر سایر مناطق تحت اشغال پشت میز مذاکره با عراق چانه زنی بی حاصل کنیم ،امروز جامعه  بویژه جوانان و نسل‌های اینده  مسئولان وفرماندهان وقت را  شماتت می‌کرد .

۸ .عراق در نظر داشت با برگزاری اجلاس سران جنبش غیر متعهد در بغداد وکسب ریاست دوره ای این جنبش برای تحقق خواسته‌های نامشروع خود به ایران فشار اورد، ولی ایران با حمله به داخل خاک عراق در عملیات رمضان این امتیاز مهم وحیاتی را از عراق گرفت .

۹. به همین منظوردر ۲۰ خرداد ۱۳۶۱ جلساتی در حضور امام خمینی ره در جماران با حضور فرماندهان تشکیل شد و موضوع به شورا گذاشته شد. از نظر نظامیان شرکت کننده در ان جلسه پدافند با توقف روی خط مرزی وجود نداشت ،زیرا در اغلب نقاط مرزی هیچ گونه مانع طبیعی وجود نداشت وایجاد استحکامات جدید نیز یک سال به طول می‌انجامید  وطی این مدت احتمال حمله مجدد عراق جدی بود ومهم تراین که با تکیه براصل  متعارف نظامی تعقیب دشمن هرگونه توقف پس از فتح خرمشهر یک حرکت غیر اصولی بود .

به همین دلیل امام خمینی (ره) پس از تردید اولیه در مورد تداوم جنگ در خاک عراق با استماع دلایل نظامیان و فرماندهان عالرتبه ارتش وسپاه  و نا امیدی از پذیرش شرایط ایران توسط دولت عراق با ادامه جنگ و ورود نیروها ورزمندگان اسلام به حاک عراق موافقت کردند .

این دلایل نه گانه مختصر جواب در خصوص سوال مطرح شده بود که خدمت عزیزان  داده شد.

در خاتمه  جا دارد یادی کنیم از تمامی شهدا عزیز ،جانبازان ،آزادگان و رزمندگان گمنام و خانواده‌های محترم انها درود وصلوات بفرستیم به روح پاک شهدای راه اسلام و قران و جنگ تحمیلی  وهمچنین یادی کنم از همسنگر بسیار عزیز  ارتشی جناب سرهنگ رفیع غفاری اچاچلویی معرف به شکارچی تانک که دراین دو عملیات نقش او بی نظیر بود .

بنده از چند قدمی شکار تانک‌های او را با با موشک های هدایت شونده می‌دیدم ،خدا طول عمر وسلامت بدارد که ایشان الان در شیراز دوران بازنشستگی خود را سپری می‌کند .

از اینکه اطاله وقت و کلام شد ،پیشاپیش معذرت خواسته و از اینکه در این فضا امکان تشریح طرح مانور حمله رزمندگان از روی نقشه‌های نظامی مقدور نیست ،پوزش می‌طلبم .

انشالله موفق وکامیاب باشید ،بدرود .

آذربایجان شرقی ،میانه - رضا جلوداری