واژگان ترکی آذربایجانی در زبان فارسی دری

  زبان هایی که در مناطق دارای مرزهای جغرافیایی مشترک و یا همجوار هستند، از همدیگر واژه هایی را به عاریت می گیرند و گاه تشخیص این که کدامیک از دیگری گرفته ...
صدای میانه
۲۲ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۲۰:۲۴

زبان هایی که در مناطق دارای مرزهای جغرافیایی مشترک و یا همجوار هستند، از همدیگر واژه هایی را به عاریت می‌گیرند و گاه تشخیص این که کدامیک از دیگری گرفته شده است دشوار است.

واژه‌های مشترک زیادی بین زبان آذری و فارسی رد و بدل شده است که فهرست آن در منابع مختلف قابل دستیابی است و بخش عمده آنها (از ترکی آذربایجانی به فارسی) توسط مهندس محمدصادق نایبی گردآوری و منتشر شده است.

دری (فارسی دری) زبانی است که شباهت بسیاری به فارسی ایرانی داشته و در کشور افغانستان با گویش‌های مختلف صحبت می‌شود. هر چند زبان نوشتاری کشور ایران و افغانستان تا حد بسیار زیادی مشابهت دارد اما در محاوره تفاوت‌ها بیشتر خود را نمایان می‌سازد.

عجیب این که واژه‌های وجود دارند که مختص آذری زبانان بوده و بدون ورود به فارسی ایرانی، در زبان دری استفاده می‌شوند.

در زیر تعدادی از آنها آورده شده است.

دری           فارسی             آذری

=====================================

اشپلاق       سوت               ایشپلاخ/ایشپیلاق

بوش         خالی               بُش

توی        عروسی             توی

پیشک        گربه              پیشیک

چوندیک   نیشگون           چیمدیک

داش       سنگ               داش

دسترخان    سفره                دسترخان

صباح        فردا                 صاباح

قات           تا                  قات

قاش      ابرو                  قاش

قاییم       محکم              قییم/ قاییم

قبرقا          دنده              قابیرقا/قبیرقه

قره            سیاه              قره / قارا

قَل        زیر بغل             قل (دست)

قیماق     سرشیر              قیماق

قی نانه  مادرزن               قی نه نه

مال          گاو                  مال

یازنه      داماد                 یزنه

از صاحبنظران تقاضا دارم تصحیح بفرمایند و از خوانندگان محترم درخواست می‌شود در صورتی که نمونه‌های بیشتری سراغ دارند، در کامنت‌ها به آن اشاره کنند تا این فهرست تکمیل تر شود.